Zerdeçal uçucu yağı, herdem yeşil Curcuma Longa yani Turmeric bitkisinin köklerinden buhar distilasyonu veya CO2 yöntemi ile çıkartılan önemli bir uçucu yağdır. Turmeric Latince Terra Merita‘dan gelir ve zerdeçalın kendine has rengine atıfta bulunur.

 

Zencefilgillerden (Zingiberaceae) olan Zerdeçal, hakkında en çok araştırma bulunan şifalı bitkiler arasında ilk sıraları alır. Kurkuma diye de anılan bu bitkinin yaklaşık 130 farklı türü bulunmaktadır. Yetişmesi için 20-30 derece arası sıcaklık ve yıl boyunca hatırı sayılır derecede yağmur gerekir. 

 

Zerdeçal üretiminde %70-80 oranı ile dünya lideri olan Hindistanı sırasıyla, Çin, Myanmarr, Bangladeş takip eder. Ayrıca Tayland, Güney Doğu Asya Ülkeleri, Orta ve Latin Amerika ve Tayvan diğer üretim bölgeleridir.  

 

Makalelerimizde devamlı referans gösterdiğimiz, NBCI’da arama yaptığımızda 10.000 üzerinde araştırma olduğunu görmekteyiz. Zerdeçal uçucu yağı da bu araştırmalardan fazlasıyla nasibini almıştır ve en çok anti-enflamatuar, anti-kanser, hücre yenileme ve sindirim faydaları ile öne çıkmaktadır. Bu faydaları en çok içeriğindeki turmeron ve kurkuminoid bileşenleri kaynaklıdır.

 

Zerdeçal her ne kadar kendine has mükemmel bir renge sahip olsa da pratikte özellikle topikal kullanımı zordur. Baharat olarak tüketildiğinde biyoyararlılığı düşüktür çünkü çok iyi sindirilememektdir. Zerdeçal uçucu yağı, bu noktada kullanım açısından da kolaylık sağlabilir.  

 

Zerdeçal Uçucu Yağı - Taze Zerdeçal Bitkisi Toprağı ile Birlikte

 

Tarihçe, Geleneksel Tıptaki Yeri & Efsaneler

 

Zerdeçalın ilk bilinen kullanımları yaklaşık 4000 yıl öncesinde Hindistan’da Vedik kültürüne dayanıyor. Bu dönemde hem baharat olarak kullanılmış, hem de bazı dini törenlerde yer almıştır. Muhtemelen Çin’e M.S 700 , Doğu Afrika’ya M.S 800, Batı Afrika ‘ya M.S. 1200 ve Jamaika’ya on sekizinci yüzyılda ulaşmıştır.

 

1280 yılında Marco Polo, bu baharata hayranlık duyarak ve safrana benzeterek tanımlamıştır. Sanskrit tıbbi tedavileri, Ayurveda ve Unani sistemlerine göre de, Zerdeçal Güney Asya’da uzun bir tıbbi kullanım geçmişine sahiptir. Susruta’nın M.Ö. 250 yılına dayanan Ayurveda eseri, zehirli yiyeceklerin etkilerini hafifletmek için zerdeçal içeren bir merhem önermektedir.

 

Ayurveda, Siddha ve Geleneksel Çin Tıbbında soğuk algınlığı, tıkanıklık, çürükler, burkulmalar, eklem iltihabı, yaralar, ülserler, hemoroidler, hazımsızlık, adet düzensizlikleri, suçiçeği, zona, saçkıran, sarılık, sıtma, akrep sokmaları ve yılan ısırıkları dahil olmak üzere sayısız rahatsızlığın tedavisinde kullanılmaktadır.

 

Eski Ayurveda metinleri ve literatürü, zerdeçalın yaraları iyileştirmek, çürüklerden kurtulmak ve suçiçeği hastalığından akneye kadar çeşitli cilt koşullarını ortadan kaldırmak için kullanıldığına dair çeşitli referanslar içerir.

 

Hinduizmde zerdeçal kutsal bir bitki olarak kabul edilir. Bir Hindu düğün geleneği, gelin ve damadın boyunlarına zerdeçal macunu ile boyanmış bir ipin bağlanmasını içerir. Bu kadının evli olduğunu ve bir ev işletebileceğini simgeler.

 

zerdeçal kökü

 

Zerdeçal Uçucu Yağı Özellikleri 

 

Zerdeçal uçucu yağı fitokimyasal açısından detaylıca incelenmiştir. Bu anlamda kök yani rizom kaynaklı yağ ile zerdeçal yaprağı uçucu yağı farklılıklar göstermektedir. Ayrıca, tüm yağlarda olduğu gibi teruar etkisi ile farklı bölgelerden alınan örneklerin kimyasal özellikleri değişiklik gösterebilmektedir.

 

Hindistan’ın Kalküta bölgesinde çıkartılan uçucu yağın kimyasal bileşimi aşağıdaki gibidir:

 

  • Turmerone (% 8.0-28.4),
  • ar-Turmerone (% 15.5-27.5),
  • Zingiberene (% 11.6-16.8),
  • a-Phellandrene (% 0.7-12.8),
  • b-Sesquiphellandrene (% 8.8-9.5),
  • ar-Curcumene ( % 2,8 -% 3),
  • 1,8-Sineol (% 0-6.9),
  • b-Curcumene (% 0-5.6),
  • Karlon (% 0-4.9),
  • a-Karyofilen (% 0-3.9),
  • Terpinolen (0 -% -3.9),
  • b-Bisabolen (% 1.8-2.2),
  • b-Karyofilen (% 0.2-2.0),
  • p-Cymene (% 0.3-1.4).

 

Zerdeçal uçucu yağı sarı ile koyu turuncu arası bir renge sahiptir. Parfümeri notası olarak bakıldığında hemen hemen tüm kök bitkilerde olduğu gibi dip notadır. 

 

Koku olarak, sıcak, baharatlı, taze, biraz odunsudur. Bazıları, zencefile benzediğini, bazı kişiler de tatlı portakala benzeyen bir üst notası olduğundan bahseder. 

 

Zerdeçal uçucu yağı ile en iyi harmanlanan bazı uçucu yağlar ise şöyledir:

 

Bergamot, Kakule, Misk Adaçayı, Kişniş, Frankincense, Zencefil, Helichrysum, Lavanta, Neroli, Portakal, Paçuli, Sandal Ağacı ve Ylang Ylang.

 

Uçucu yağ verimine bakıldığı zaman, diğer kök yağları ile benzer şekilde çiçek ve yaprak yağlarına göre daha verimlidir ve ortalama %5 gibi bir yağ verimine sahiptir. 

 

Zerdeçal uçucu Yağı Faydaları Infografik

 

Zerdeçal Uçucu Yağı Faydaları

 

Zerdeçal uçucu yağı, geniş spektrumlu kategorisine koyduğumuz lavanta, nane, frakincense gibi uçucu yağlarla faydaları anlamında yarışacak kapasitedir. Aşağıdaki listenin uzunluğuna bakın!

 

Analjezik – Ağrı hissini azaltır,
Anti-inflamatuar – Enflamasyonu azaltır,
Antimikrobiyal – Mikroorganizmaların büyümesini önler,
Antioksidan – Oksidasyon sürecini engeller,
Antiphlogistic – Enflamasyon ve ateşe karşı etkilidir,
Antibakteriyel – Bakteri büyümesini durdurur,
Antiromatizmal – Romatizmal durumların semptomlarını hafifletir,
Antisklerotik – Doku ve hücrelerin sertleşmesini durdurur,
Antifungal – Mantar büyümesini durdurur,
Antispazmodik – Konvülsiyonları, kasılmaları ve spazmları hafifletir,
Antitoksik – Toksinleri nötralize eder,
Antitussif – Öksürükleri tedavi eder,
Antivenin – Zehirin etkilerine karşı etkilidir,
Antiviral – Virüse karşı etkili,
Dolaşım – Doğru kan akışını teşvik eder,
Depuratif – Etkili detokslayıcı ve temizleyici,
Diüretik – Vücuttaki fazla suyu temizler,
Emenagog- Adet kanamasını düzenli hale getirir veya uyarır,
Febrifüj – Antifebril (veya ateş önleyici) ajan,
İmmünostimülan – Bağışıklık sistemini uyarır,
Hemostatik – Kanamayı durduruz,
Karminative – Şişkinlik ve karın ağrısını giderir, 
Koleretik- Safra kesesi ve kanallarından safranın tahliyesini artırır,
Mide Sağlığı – Mideyi korur; sindirime yardımcı olur,
Mukolitik – Mukusu yumuşatır,
Sinir – Sinirsel bozuklukların tedavisine yardım eder,
Onarıcı – Vücudu canlandırır ve güçlendirir,
Rejeneratif – Hücre yenilenmesine sebep olur,
Yara İlacı- Topikal olarak uygulandığında yaraları iyileştirir,
Yumuşatıcı – Cildi yumuşatır ve yatıştırır.

 

Şimdi zerdeçal uçucu yağının en temel 5 faydasına göz atalım:

 

  1. Kanserle savaşta yardımcı özellikler gösterir,
  2. Nörolojik hastalıkların önlenmesini sağlar,
  3. Epilepsinin önlenmesini sağlar,
  4. Artritin azaltılması ve eklem rahatsızlıklarını giderilmesine katkı sağlar,
  5. Karaciğer fonksiyonunu destekler.

 

Ayrıca, soğuk algınlığına iyi gelir, anskiyete ve depresyonu azaltır ve cilde sağlığı üzerinde olumlu etkileri vardır.

 

1. Anti-Kanser Özellikler Gösterir

 

Zerdeçal uçucu yağının kolon, göğüs ve kan kanseri üzerinde faydalı olabileceğini gösteren çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. 

 

2013 yılında Japonya’da yapılan bir hayvan araştırmasında zerdeçalda bulunan turmeron ve kurkumin maddelerinin hayvanların bağırsaklarında tümör oluşumunu engellediği görülmüştür.  

 

Journal of Cellular Biochemistry tarafından yayımlanan bir araştırmada ise turmeronun insan göğüs kanseri hücrelerinde görülen enzim hareketlerini baskladığı net bir şekilde ortaya konmuştur. 

 

Bir diğer araştırmada, International Journal of Molecular Medicine zerdeçalın kan kanserli insan DNA’ları üzerindeki etkisini incelemiştir. Buna göre zararlı Molt 4B ve HL-60 hücrelerinde azalma görülmüştür.

 

2. Nörolojik Hastalıkların Önlenmesini Sağlar

 

Zerdeçal uçucu yağının bu faydası da yine mucizevi Turmeron bileşeni üzerinden etkisini gösterir. Yapılan bir araştırmada, bu etken maddenin beyin ve omurilik üzerindeki microglia hücrelerinin aktivasyonunu inhibe edebileceği gösterilmiştir. Bu hücrelerin aktivasyonu bazı hastalıkların habercisi olduğundan harekete geçmemeleri önem taşır. 

 

Bir diğer araştırmada ise turmeronun, nörolojik kök hücrelerinin sayıca çoğalmasını teşvik ettiği görülmüştür. Bu da devamlı olarak sinir hücrelerinin yenilenmesi anlamına gelmektedir. Böylece Alzheimer ya da Parkinson gibi nörolojik rahatısızlıkların önüne geçebileceği düşünülmektedir. 

 

3. Epilepsi Ataklarının Önlenmesini Sağlar

 

Zerdeçal uçucu yağı ve içerisindeki seskiterpenlerin antikonvülsan özellikleri çeşitli hayvan çalışmalarında gösterilmiştir. Turmeron, nöbetlere sebep olan genlerin mekanizmasına etki ederek, atakların önlenmesini sağlıyor.

 

4. Artrit ve Eklem Rahatsızlıklarının Giderilmesine Yardımcı Olur

 

Zerdeçalın aktif bileşenlerinin enflamasyona sebep olan sitokin ve enzimleri bloke ederek artridi önlediği bilinmektedir. Bu özellikleri hayvan çalışmalarına konu olmuş ve eklemlerde bir miktar rahatlama sağladığı kanıtlanmıştır.

 

Hatta, zerdeçal uçucu yağı için artrit için en iyi uçucu yağlardan birisidir diyebiliriz. Geleneksel Çin ve Ayuverdik tıp uygulamalarında da bu özelliği sebebiyle uzun bir kullanım geçmişine sahiptir. 

 

5. Karaciğer Fonksiyonunu Destekler

 

Zerdeçal uçucu yağının geleneksel tıpta bir başka iyi bilinen özelliği ise karaciğer dostu olmasıdır. Bu özelliği esasında antienflamatuar olmasından ileri gelir.

 

Özellikle ağır ilaçların karaciğer üzerinde yarattığı tahribatın azaltılması noktasında fayda sağlayabildiği araştırma konusu yapılmıştır. Dolayısıyla bir hastalık olmasa da zerdeçal uçucu yağını diyetinize almak karaciğeriniz için doğal bir önlem olacaktır. 

 

6. Diğer Faydaları

 

Depresyon ve anksiyete ile mücadelede lavanta ve papatya gibi çiçek yağlarının yanısıra topraktan gelen bazı köklerin “grounding” yani topraklama etkisi bulunur ve bunlardan birisi de zerdeçal uçucu yağıdır. 

 

Kuvvetli anti-enflamatuar & anti-mikrobiyal özelliklere sahip olduğundan soğuk algınlığında hava yayıcı ile teneffüs etmek oldukça iyileştirici etkilere sebep olabilir. 

 

Son olarak, zerdeçal uçucu yağı cilt ve özellikle yüz için de son derece faydalı olabilir. Cilt rengini dengeleyici, gençleştirici, arındırıcı özellikleri ile özellikle Hintli kadınlarca yüzyıllardır kullanılmaktadır. 

 

 

Zerdeçal Uçucu Yağı Nasıl Kullanılır?

 

Aromatik Olarak: Zerdeçal uçucu yağının bir çiçek yağı kadar enfes koktuğunu söyleyemeyiz ancak soğuk algınlığınızı gidermek ve sakinleştirici etkilerini deneyimlemek için hava yayıcısı ile güvenli bir şekilde kullanabilirsiniz. 

 

Topikal Kullanım: Cildinize sürerek, ağrı ve eflamasyon giderici etkilerinden faydalanabilirsiniz. Bunun için bir kaç damlasını bir taşıyıcı yağ ile seyreltmeniz ve topikal olarak uygulamanız gerekir. Özellikle hindistan cevizi yağı ile harika bir merhem oluşturabilirsiniz.

 

Dahili Kullanım: Uçucu yağların dahili olarak kullanımı güvenli değildir. Dolayısıyla sadece deneme amaçlı olarak örneğin köri yemeklerinize bir damla karıştırabilirsiniz. Sağlık faydaları için bir uzmana danışmadan asla dahili kullanım yapmayınız. 

 

Zerdeçal Bitkisi

 

Yan Etkileri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

 

Tüm uçucu yağlarda olduğu gibi zerdeçal uçucu yağı da kullanılmadan önce küçük bir alanda alerji testi yapılmalıdır. Bundan sonra bile devamlı seyreltilerek topikal kullanım yapmalısınız. 

 

Bakınız: Aromaterapio – Uçucu Yağ Seyreltme Cetveli

 

Hamileyseniz, emziriyorsanız, ilaç alıyorsanız veya özellikle kanama problemleri, safra kesesi sorunları, diyabet, infertilite, demir eksikliği, reflü gibi rahatsızlıklarda zerdeçal yağı kullanmadan mutlaka doktorunuza danışınız.

 

Zerdeçalın kan pıhtılaşmasını yavaşlatan ilaçlarla etkileşime girdiği bilinmektedir. Zerdeçal ürünlerini planlanan herhangi bir ameliyattan en az iki hafta önce kullanmayı bırakın.

 

Satın Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

 

Zerdeçal üretiminde bir numarada Hindistan bulunmaktadır. Esasında, buradan alınabilecek zerdeçal uçucu yağı tahmin edebileceğiniz üzere pahalı olmayacaktır. Zerdeçalın yağ verimliliğinin de %5 ile yüksek sayılabilecek bir düzeyde olduğundan bahsetmiştik.

 

Ancak takdir edersiniz Hindistan’dan zerdeçal yağı alıp ülkemize getirmek ya da oradan sipariş vererek getirtmek pek mümkün olamayacaktır. Zira uçucu yağlar uluslararası kargo anlamında tehlikeli sınıfındadır. Ancak eser miktarlarda ticaretine izin verilmektedir. 

 

Bu anlamda, yine yapılabilecek en iyi şey, güvenilir global markaların yağlarını tercih etmek olacaktır. Diğer türlü, hiç bir şekilde, aldığınız yağın saflığından emin olamazsınız. Global piyalara göz attığımızda üst sınıf zerdeçal uçucu yağının 10ml için $25 gibi bir fiyat ortalaması makul gözükmektedir. 

 

Zerdeçal uçucu yağı çok etkili oldukça çok uzun süreler kullanabilirsiniz, zira bu uçucu yağın raf ömrü de diğer seskiterpenler gibi +10 yıl olarak gösterilmektedir. Biz bu kadar iyimser değiliz ancak serin bir ortamda 3-4 sene güvenli bir şekilde kullanabileceğiniz kesindir.

 

zerdeçal kurutulurken

 

Uçucu Yağ Özeti

 

Herdem yeşil Zerdeçalın köklerinden su buhar distilasyonu ve CO2 yöntemiyle çıkartılan zerdeçal uçucu yağı, içerdiği turmeron ve kurcumin bileşenleri sebebiyle sayısız fayda ve kullanıma sahiptir. 

 

Genellikle güvenli kabul edilen zerdeçal uçucu yağı, anti-kanser özellikler gösterir, artrit ve eklem ağrılarına iyi gelir, epilepsi nöbetlerinde etkili olur ayrıca karaciğeri korur. Bunların dışında antienflamatuar özellikleriyle soğuk algınlığında ve cilt sağlının korunmasında kullanılabilir. 

 

Toprak altından çıkartılan şifalı diğer bitkilere benzer şekilde, hava yayıcı ile kullanıldığında sakinleştirici ve depresyon giderici özellikler taşımakla birlikte havanızı temizler.

 

Siz de yaklaşık 4000 yıldır geleneksel tıpta kullanılmak olan zerdeçal ve zerdeçal uçucu yağını mutlaka doğal ilaç dolabınızda bulundurmalısınız!

 

Referanslar

 

Turmeric Producing Countries

 

Chapter 13Turmeric, the Golden Spice

 

Here’s Why Turmeric (Haldi) is Used in Indian Wedding Celebrations

 

Turmeric Essential Oil Benefits in the Fight Against Cancer

 

Anti-Arthritic Effects and Toxicity of the Essential Oils of Turmeric (Curcuma longa L.)

 

Essential turmeric oils enhance anti-inflammatory efficacy of curcumin in dextran sulfate sodium-induced colitis

 

An evaluation of antioxidant, anti-inflammatory, and antinociceptive activities of essential oil from Curcuma longa. L

 

Ginger and Turmeric Essential Oils for Weed Control and Food Crop Protection

 

Effect of Essential Oils from Ginger (Zingiber officinale) and Turmeric (Curcuma longa) Rhizomes on Some Inflammatory Biomarkers in Cadmium Induced Neurotoxicity in Rats

 

Chemical Composition and Biological Activities of Essential Oils of Curcuma Species

 

Neuropharmacological profile and chemical analysis of fresh rhizome essential oil of Curcuma longa (turmeric) cultivated in Southwest Nigeria

 

The Inhibitory Effects of Curcuma longa L. Essential Oil and Curcumin on Aspergillus flavus Link Growth and Morphology

 

Gastroprotective Activity of Essential Oils From Turmeric and Ginger

 

Extraction of Essential Oil and Pigments From Curcuma Longa [L] by Steam Distillation and Extraction With Volatile Solvents