Yabani iğde yağı, meyve posasından elde edilen uçucu yağ ve çekirdekten elde edilecek sabit yağı kapsar.

 

İğde (Elaeagnus), bir tür meyve ve bu meyveyi veren İğde Ağacı türlerine verilen genel addır. Azotu kökünde depolayabilme özelliği sayesinde en verimsiz topraklarda dahi yetişir. Ayrıca kuraklığa dayanıklılığı sebebiyle pek çok türü erozyonla mücadele de kullanılabilmektedir.

 

40 milyon yıl kadar geçmişi olan ve ekolojik adaptasyon yeteneği ile günümüze kadar ulaşmayı başaran Yabani ya da Yalancı İğde (Hippophae Rhamnoides) ağacından çıkarılan yağı, Uzakdoğu’da deri hastalıkları, güneş yanıkları, yara ve iltihaplar, öksürük, mide ve mukoza zarı problemleri gibi birçok alanda, yüzyıllardır yaygın olarak kullanılmaktadır.

 

Yabani İğde’nin etken maddelerinden birisi olan palmitoleik asit, diğer adıyla Omega 7, en fazla bu şifalı bitkinin meyve posasından elde edilen uçucu yağda bulunur. Yağ içeriğinin %31’i palmitoleik asit yani Omega 7’dir.

 

Dr. Mehmet Öz, yabani iğde (sea buckthorn) meyvesinden elde edilen Omega 7 ekstresinin, içilerek ya da cilde sürülerek vücuda alınması halinde, antioksidan özelliği nedeniyle ciltteki problemleri ve kırışıklıkları giderdiğini, bağırsak duvarını güçlendirip sindirimi rahatlattığını ve yararlı olmayan yağların depolanmasını önleyerek, kilo kontrolüne yardımcı olduğunu söyledi.

 

 

Yabani – Yalancı İğde Nasıl Bir Bitkidir?

 

İğdegiller (Elaeagnaceae) familyasından, 10 m kadar uzayabilen, erkek dişi çiçekler beraber yada erkek ve dişi çiçekler ayrı ayrı aynı bitki üzerinde olabilen, eriksi biraz uzun tip meyvesi olan, dikenli ya da dikensiz, çalı ya da ağaç formundaki bitkidir.

 

İğdeler Güney Avrupa, Asya ve Amerika’da doğal olarak yaşayan 40 kadar türü vardır. Yaprakları sarmal dizilişli, üzerleri gümüşi renkli ve tüylüdür. Çiçekleri dal üzerinde tek veya demet halindedir. Çok keskin ve çok güzel kokuludur.

 

Kızıl açık kahve renkli meyvesi vardır ve meyvesi etli, unsu, hafif tatlımsı buruktur, yenir ve uzun taş çekirdeklidir. Bir ağaçtan yaklaşık olarak 5-7 kg ürün alınır. İğde, zeytin familyasından sayılan bir meyve türüdür ve Asya’dan tüm dünyaya yayılma göstermiştir.

 

Bazı İğde türleri Türkiye’de de farklı iklim şartlarında yetiştirilebilen ve aynı zamanda sanayi ve trafik kaynaklı kirli havaya da dayanıklı bir bitki türüdür. Yetiştiği her noktada çiçeklerinin kokusunun en baskın kokulardan olduğu bilinmektedir.

 

İğdegiller (Elaeagnaceae) familyasında 3 cins bulunmaktadır:

 

  • Elaeagnus: En yaygın ve kültüre alınmış türlerden biridir, aşılı çeşitleri de vardır ve iri meyvelidir, Sultan İğdesi adıyla tanınır.

 

  • Hippophae: Bitkinin Latince adı, Hippo (at) ve Phaos (parlamak) kelimelerinin birleşmesiyle oluşturulmuştur çünkü antik kaynaklara göre meyveleri ve narin dalları atların yemlerine karıştırıldığında atları güçlendirmekte ve postlarını parlak hale getirmektedir. (Bu yazı daha çok bu türden bahsetmektedir.)

 

  • Shepherdia: İğdegiller familyasından, Kuzey Amerika’nın kuzey ve batısında yetişen, acı meyveli bir bitkidir. Kırmızı ve sarı meyvelidir.

 

Yabani İğde Yağı Özellikleri

 

Yabani İğde Yağı Özellikleri

 

İçeriğinde Organik asitler (malik asit), vitaminler (B grubu, E ve C) ve flavon glikozitleri, Omega 7 ile betakaroten, antioksidanlar ve karotenoid gibi güçlü bileşenler vardır.

 

Yabani İğdenin yağı, meyve posasında %3 civarında, çekirdeklerinde ise %10 bulunur ve mekanik olarak soğuk presleme yöntemiyle elde edilir. Bu iki kısımdan elde edilecek yağlar yapı olarak birbirinden farklıdır.

 

Çekirdek yağı linoleik ve alfa linoleik asitlerce zenginken, meyve posası yağı palmitoleik ve palmitik asitler de içerir. Çekirdek yağı açık sarı diyebileceğimiz bir renge sahipken, meyve yağı koyu kırmızı gibi bir renge sahiptir.

 

Aslında, çekirdek yağı bir sabit yani taşıyıcı yağ iken meyveden elde edilecek yağ için uçucu yağ diyebiliriz. Sonuç olarak yabani iğde yağı kimyasal bileşimi oldukça benzersizdir

 

 

Omega 7’nin Faydaları

 

Yabani iğde yağının önemli bir özelliği Omega 7 yani palmitoleik asit kaynağı olmasıdır. 

 

Çok sık duymadığımız Omega 7, Tibetliler ve Moğollar tarafından geleneksel ilaç olarak kullanılan bir besin öğesidir. Yağın içeriğinde bulunan Omega 7, ilk kez 1977 yılında, Çin Sağlık Bakanlığı tarafından resmi olarak kaynaklara geçmiştir.

 

  • Omega 7’nin hücre zarının fiziksel ve duygusal stresten korunmasında önemli bir rol oynadığı düşünülüyor.

 

  • Omega 7, saç ve ciltte görülen kuruluk, yaşa ve çevresel faktörlere bağlı deri esneklik kaybı ve kırışıklıklarla mücadele ederek ciltte gözle görülür bir iyileşme sağlıyor. 

 

  • Omega 7, cildin su tutma kapasitesini artırarak, göz kuruluğu veya vajinal kuruluk gibi sıkıntılara da çözüm sunuyor.

 

  • Omega 7 barındıran yabani iğde yağı, bağırsak duvarını güçlendirerek, akışkanlık sağlayan bir mukoza salgılanmasına yol açtığı, böylece kabızlığı önlediği ifade ediliyor.

 

Efsane: Halk arasında bir İğde Ağacı türü olan ‘yalancı iğde’ denilen türü, Moğol hükümdarı Cengiz Han tarafından askerlere her öğün verilirdi. Hatta öyle ki bu bitki ölmek üzere olan atları hayata döndürürdü!

 

Yabani İğde Yağı Faydaları Infografik

 

 Yabani İğde Uçucu Yağı Faydaları

 

  • Bu mucizevi meyve, aynı zamanda metabolizmayı hızlandırarak, vücudun insülin hassasiyetini artırır ve böylece vücut glikozu yağ olarak depolamaz, enerjiye dönüştürür sonucunda da kilo kontrolü kolaylaşır.

 

  • Antiseptik özelliğe sahiptir.

 

  • Cilt bakımında ve aromaterapik kokusundan dolayı karışım yağlarda kullanılır.

 

  • Öksürüğü ve ishali keser, kusmayı önler.

 

  • Bağırsak bozukluklarını giderir, ishali keser.

 

  • Vücuda kuvvet verir, cinsel gücü arttırır.

 

  • Böbreklere faydalıdır.

 

  • Egzama şikâyetlerini azaltır.

 

  • Ağız kokularını giderir ve ağız yaralarını tedavi eder, diğer vücut yaralarını iyileştirir.

 

  • Bağışıklık sistemini güçlendirici olarak kullanılır.

 

  • Taşıdığı yüksek oranda C vitamini nedeniyle grip ve soğuk algınlığına karşı koruyucu olarak kullanılır.

 

  • C Vitamini yanında E Vitamini, karotenoidler de içerir.

 

  • Vücudun Collagen üretimini artırır ve cildin yıllar içinde esnekliğini kaybederek kırışmasını önler.

 

  • Ayrıca yağ yakmayı kolaylaştırıp, vücudun yağ biriktirmesini engeller, mükemmel bir kilo dengeleyicidir.

 

  • Yabani İğde Yağı egzama, yanık, dermatit, yara ve iltihapların tedavisinde yüzyıllardır kullanılır.

 

  • Yabani İğde yağının, cilt üzerindeki bu iyileştirici gücü, içeriğindeki Omega 7 ve E Vitamini ile betakaroten, antioksidanlar ve karotenoid gibi güçlü bileşenlerden ileri gelir.

 

  • Tırnakları ve saçları güçlendirir, saçlara parlaklık kazandırır.

 

  • Cildin Collagen üretimine, esnekliğinin artırılmasına ve hasarlanmış cildin iyileşmesine yardımcı olan Omega 7’den, bu özelliklerinden dolayı kozmetik ve cilt bakım ürünlerinde de yararlanılır.

 

  • Yabani İğde yağının, aynı zamanda doğal bir güneş koruyucusu olduğu da bilinir.

 

  • Kilolulara diyet ara öğünü olarak önerilir, damarları güçlendirir.

 

Efsane: Rus kozmonotların uzayda güneş radyasyonundan korunmak için, İğde yağında bulunan Omega 7’nin doğal kaynağı olan yabani iğde meyveleri yediklerini ve yağını kremlerinde kullandıkları bildiriliyor.

 

Yabani İğde Nasıl Kullanılır

 

Yabani İğde Uçucu Yağı Nasıl Kullanılır? 

 

İğde uçucu yağı, günde bir çay bardağı suya 2-3 damla olmak üzere dâhili kullanılabileceği gibi masaj yapmak sureti ile cilde de uygulanabilir.

 

Cilt için sabit yağlar ile karıştırılarak kullanıldığında parlaklık verir. Nemlendirme amaçlı olarak tercih edilir.

 

Bakınız: Aromaterapio – Uçucu Yağ Seyreltme Cetveli

 

2-3 damlası bir bardak suyla karıştırılarak günde 2 defa gargara yapılırsa ağız yaralarını geçirir.

 

Antiseptik özelliğinden dolayı taşıyıcı yağlar içerisine karıştırılarak yara ya da sıyrıklar üzerine sürülebilir.

 

Yiyeceklere 2-3 damla damlatılarak alınırsa, ağız kokusuna fayda sağlar.

 

Yabani İğde Çayı

 

Yabani İğde Yağı İle İlgili Yapılan Araştırmalar

 

  • İğde Yağının, akciğerler, mide, dalak, kan dolaşımı üzerine farmakolojik etkilerinin olduğu yapılan çalışmalarda kanıtlanmıştır.

 

  • Bu yağın vücudun yağ biriktirmesini engellediği, Japonya’da yapılan bilimsel araştırmalarla kanıtlanmıştır.

 

  • Araştırmalar Omega 7’nin yeniden yağlanmama konusunda da başarı sağladığını gösteriyor. Bu mucizevî madde, aynı zamanda metabolizmayı hızlandırıcı, vücudun insülin hassasiyetini artırıcı etkiye de sahip. Böylece vücut glikozu yağ olarak depolamak yerine, enerjiye dönüştürüyor ve kilo kontrolü kolaylaşıyor.

 

  • Araştırmalar Omega 7’nin, yağ eritmenin yanı sıra, yeniden yağlanmama konusunda da başarı sağladığını ortaya koyuyor.

 

  • Omega 7, kalp damar sağlığı açısından da önemli katkı sağlıyor. Palmitoleik asit, damarlarda gezinen kötü kolestrol miktarının düşürülmesinde ve bu sayede damar çeperlerinin esnekliğinin korunarak sağlam kalmasında etkili oluyor.

 

  • Son bilimsel çalışmalar, Yabani İğde yağının ekstresinin antioksidanlar, vitamin C, flavonoidler, polifenol ve polisakkaritler gibi pek çok aktif bileşen içerdiğini göstermiştir.

 

 

Özet: Yabani İğde Yağı

 

Yabani iğde yağını diğer pek çok uçucu yağdan ayıran en önemli özelliği palmitoleik asit, diğer adıyla Omega 7 içeriğinin diğer tüm yağlardan daha fazla bulunuyor olmasıdır.

 

40 milyon yıl kadar geçmişi olan ve ekolojik adaptasyon yeteneği ile günümüze kadar ulaşmayı başaran Yabani İğde ağacından çıkarılan yağı, Uzakdoğu’da deri hastalıkları, güneş yanıkları, yara ve iltihaplar, öksürük, mide ve mukoza zarı problemleri gibi birçok alanda, yüzyıllardır yaygın olarak kullanılmaktadır.

 

Yetişme döneminde bol güneş ışığına ihtiyaç duyan iğde ağacı, verdiği meyveler ile insan sağlığı için sayısız fayda sağlar. Meyveleri sonbahar mevsiminde toplanır. Hem acı hem de tatlı olan türleri vardır.

 

Doğada çok fazla çeşitte iğde türleri vardır ve yabani alanlarda yetişir. İğde (Elaeagnus): 10 kadar türü olan bu bitkinin Kapadokya’da kuş iğdesi adı verilen türü yaygındır.

 

Bu ağaç dikilerek iki yarar sağlanır. Birincisi, İğde ağacı tozu keser ikinci olarak da hem de gürültüyü emer. Çevremize sağladığı bu muhteşem katkı yetmezmiş gibi meyvesi yendiğinde bağırsak bozukluklarını giderir.

 

Çiçeklerinin ve yağının afrodizyak etkisi olduğu bilinir. İğde uçucu yağı başta bağırsak bozuklukları ve ağız yaralarını gidermek için kullanılırken, ishali de önler. Bu lezzetli meyvenin yağının sayısız yararlarından başka çiçeklerinin kaynatılıp balla tatlandırılarak içilmesinin egzama, öksürük ve bağırsak bozukluklarına iyi geldiği de bilinir.

 

İğde ağaçlarının ayrıca, haziran ayı başlarında açtığı çiçeklerini koklamak da zihne kuvvet ve açıklık verdiğini söyleyebiliriz. Palmitoleik asit adında bir tür bitkisel yağ içeren iğde yağı, kalp-damar hastalıklarını ve ölüme neden olan damar sertliğini durduran önemli yağlardandır. 

 

Yağından meyvesinden, yapraklarından ve çiçeklerinden yararlandığımız İğde çevreye yaydığı keskin güzel kokusunun yanı sıra renkli hoş görüntüsü ile de bahçe ve sokaklara ayrı bir güzellik katar.

 

 

Referanslar