Mide bulantısı, bazen insana hiç bitmeyecekmiş gibi hissettiren berbat ve kaçınılmaz bir durumdur. Mide bulantısı nedir? Bulantı, kusmaya meyilli bir hastalık hissi olarak tanımlanabilir. Vücudunuzdaki bu rahatsız edici hissi yaşadığınız anda, mide bulantısından hızla kurtulmanın en iyi yollarını arıyor olacaksınız.

 

Bulantı zaman zaman koruyucu olabilir; örneğin, E. coli gibi zararlı bakterileri içeren yiyecekler yemeniz durumunda mideniz bulanır ve kusarsanız. Diğer zamanlarda, mide bulantısı hamilelik nedeniyle ortaya çıkabilir. Genellikle günün herhangi bir saatinde veya bütün gün boyunca ya da gece görülebilmesine rağmen “morning sickness” yani sabah hastalığı olarak adlandırılır. Bulantı aynı zamanda birçok insanın ne yazık ki düzenli olarak yaşadığı sık görülen bir hareket hastalığı semptomudur.

 

Neyse ki mide bulantısından kurtulmanın doğal yolları bulunuyor. Bu yolların en iyilerinden biri de kesinlikle esansiyel yağlar. Peki hangi uçucu yağlar bulantı için iyidir? Aslında mide bulantısı için harika doğal ilaçlar olduğu bilinen birkaç aromatik yağ vardır.

 


 

Bulantı için Kullanabileceğiniz Uçucu Yağlar

 

1. Zencefil Yağı

 

Zencefil yağı, mide bulantısı, ayrıca hazımsızlık, ishal, mide ağrıları ve hatta kusma için en iyi doğal ilaçlardan biridir.

 

Ameliyat sonrası bulantı ve kusma yaşanması genel anestezinin sık görülen yan etkileridir. Kanıta Dayalı Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp’ta 2014 yılında yayınlanan bilimsel bir derleme, uçucu yağların cerrahi işlemlerden sonra stresi ve mide bulantısını ne kadar etkili şekilde azalttığı incelenmiştir. Zencefil esansiyel yağı solunduğunda, mide bulantısını ve ameliyat sonrası mide bulantısı azaltan ilaçlara olan gereksinimi etkili bir şekilde azaltır. Ek olarak, zencefil yağının, ameliyatla ilgili olmayan durumlarda sınırlı bir süre boyunca etkileyici analjezik aktiviteye sahip olduğu gösterilmiştir; bu, yağın ağrıyı gidermeye yardımcı olabileceği anlamına gelir. (R1)

 

Zencefil yağı mide bulantısı ve baş dönmesi için en iyi esansiyel yağlardan biridir. 2013 yılında yayınlanan bir çalışma, zencefil ve nane yağlarını kullanarak yapılan karın masajının, dismenoresi olan kadın denekler üzerindeki etkilerini değerlendirmiştir. Her iki yağın da etkileyici etkileri vardı, zencefil yağı özellikle bulantı, kusma, baş dönmesi, yorgunluk ve baş ağrısının giderilmesinde oldukça etkiliydi. (R2)

 

2. Nane Yağı

 

Birkaç çalışma nane yağının postoperatif bulantı ve kusma vakalarında yardımcı olduğunu göstermiştir. Nane’nin gastrik astar ve kolon üzerinde antiemetik ve antispazmodik etkileri olduğu bilinmektedir. (R3)

 

2013 yılında yayınlanan bir çalışma nane yağının kemoterapi tedavisinin neden olduğu bulantı ve kusmayı önlemedeki etkinliği araştırıldı. Araştırmacılar, tedavinin ilk 24 saatinde kusan hastaların yoğunluğu ve sayısında kontrol grubuna göre önemli bir azalma olduğunu bulmuşlardır. Hem de olumsuz yan etkiler bildirilmemiş ve nane yağı kullanılarak tedavi maliyeti de düşürülmüştür. (R4)

 

Nane, mide bulantısı ve ishal için de en önemli yağlardan biridir. Araştırmalar, nane yağının günümüzde en yaygın fonksiyonel gastrointestinal hastalıklardan biri olan ishal ağırlıklı irritabl bağırsak sendromu semptomlarının iyileştirilmesine yardımcı olabileceğini göstermiştir. IBS’li 74 hastanın (65 çalışmayı tamamladı) günde üç kez nane yağı kullanılmasından altı hafta sonra, yağın en belirgin etkisinin, diyare ağırlıklı IBS’deki karın ağrısında bir iyileşme olduğunu tespit etti. (R5)

 

3. Lavanta Yağı

 

Bulantı ve kaygı için esansiyel yağ arıyorsanız, lavanta mükemmel bir seçenektir. Bazen mide bulantısı stres ve endişe kaynaklı olabilir ve sakinleştirici etkileri ile iyi bilinen lavanta esansiyel yağı hem kaygıyı hem de bulantıyı azaltmaya gerçekten yardımcı olabilir. Aynı zamanda depresyon karşıtı etkileriyle de bilinir, çünkü depresyon mide bulantısına yol açabilecek başka bir zihinsel durumdur. (R6)

 

Araştırmalar lavanta yağının hem beden hem de zihin üzerinde sakinleştirici bir etkisi olduğunu göstermektedir. Birçok insan çalışmasında lavanta yağı dahili uygulama, aromaterapi veya masajla harika sonuçlar vermiştir. Olumlu psikolojik etkilere ek olarak, lavanta esansiyel yağı kullanılarak yapılan aromaterapinin, solunan uçucu bileşiklerin fizyolojik etkilerinden dolayı terapötik olarak etkili olduğuna inanılmaktadır.

 

Lavanta yağı solunduğunda limbik sistemi, özellikle beynin amigdala ve hipokampüsünü doğrudan etkiler. Lavanta yağı topikal olarak kullanıldığında, aktif bileşenlerinden ikisi, linalool ve linalil asetat deriden çok hızlı bir şekilde emilir ve merkezi sinir sistemini sakinleştirir. (R7)

 

Sakinleştirici ve antispazmodik etkileri sayesinde, bazı insanlar lavantayı “stomach flu” yani mide zehirlenmesi için ilk başvurulacak oyuncu olarak seçiyorlar.

 

4. Limon Yağı

 

Limon yağı, hamile kadınların yaşadığı mide bulantısının yaygın bir şekli olan “morning sickness” yani sabah rahatsızlığı için en çok tavsiye edilen uçucu yağlardan biridir.

 

Sadece bir veya iki damla limon esansiyel yağını ortama yaymanın, hamilelik sebepli bulantı ve kusmayı yatıştırmaya ve rahatlatmaya yardımcı olduğu gösterilmiştir. Bir araştırmaya göre, kadınların yüzde 40’ı mide bulantısı ve kusmayı gidermek için limon kokusu kullanmış ve yüzde 26,5’i semptomlarını kontrol etmenin etkili bir yolu olarak limon aromaterapisini bildirmiştir.

 

2014 yılında yayınlanan bir çalışma, limon solumanın hamilelik sırasında bulantı ve kusmaya yardımcı olma olasılığını inceledi. Bu randomize klinik çalışma, mide bulantısı ve kusma hissettiği anda limon esansiyel yağı veya plasebo solumasına neden olan 100 gebe kadını kapsıyordu. Araştırmacılar daha sonra, tedavinin 24 saat öncesinde ve sonraki 4 gün boyunca bulantı, kusma ve geri çekilme yoğunluğunu kaydetti. Skorlara göre, limon aromaterapisi özellikle 2. ve 4. günlerde olmak üzere, semptomları etkili şekilde azalttı.

 

Genel olarak, araştırmacılar limon kokusunun gebelik nedeniyle bulantı ve kusmayı etkili bir şekilde azaltabileceği sonucuna varmışlardır.  (R8)

 

5. Papatya Yağı

 

Mide bulantısına iyi gelen yağı olarak siz ne kullanıyorsunuz? Mide ağrısı için kullanabileceğiniz birkaç esansiyel yağ vardır ve papatya yağı kesinlikle bu listeye girer. Papatya aslında sindirim şikayetleri için eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. Günümüzde ise mide, gaz ve ishal ile anksiyete ve uykusuzluk için kullanımı yoğun bir şekilde görülmektedir. Bağırsak ve zihni rahatlatmak için inanılmaz rahatlatıcı özellikleri ile, papatya esansiyel yağı bulantı için de mükemmel bir seçim olacaktır. (R9)

 

6. Rezene Yağı

 

Mide bulantısı yaşarken, mideniz kesinlikle gergin hissediyor. Mideniz bu durumdayken hangi yağı kullanıyorsunuz? Rezene mide için kullanılabilecek en isabetli uçucu yağlardan biridir. Rezene yağı genellikle mide ekşimesi, bağırsak gazı, şişkinlik ve iştah kaybı için kullanılır.  Bunlar, mide bulantısına eşlik edebilecek sindirim belirtileridir. (R10) Rezene esansiyel yağı ve sebze olarak rezene, hem dahili hem de harici kullanıldığında sindirim hastalıklarını sakinleştirmeye yardımcı olabilir.

 


 

Mide Bulantısına İyi Gelen Aromatik Yağlar Nasıl Kullanılır?

 

Uçucu yağları mide bulantısı için aromaterapi, dahili kullanım veya topikal uygulama dahil olmak üzere birkaç farklı şekilde kullanabilirsiniz.

 

Aromaterapi

 

Aromaterapi, çok çeşitli şifalı bitkilerden elde edilen aromatik esans yağlarını kullanan bir alternatif tıp uygulaması türüdür. Uçucu yağın kokusu solunduğunda, moleküller burun boşluklarına girer ve beynin limbik sisteminde fizyolojik / psikolojik etkilere yol açacak şekilde uyarı yollanır.

 

Aromaterapi birkaç farklı şekilde uygulanabilir:

 

Doğrudan bir bezden veya şişeden çıkan yağların solunması
Tek bir yağın veya uçucu yağların kombinasyonunun havaya yayılması
Yağları doğrudan cilde sürme
Uçucu yağların kullanımını içeren masaj terapisi almak
Yağla doldurulmuş bir küvete girme

 

Dahili Kullanım

 

Dahili kullanım için yağın uygun olduğundan emin olmak üzere etiketleri dikkatlice okuyun. Ağızdan alınabilen esansiyel yağlar vardır; Bununla birlikte, kullandığınız yağların % 100 saf, terapötik dereceli ve sertifikalı organik olduğundan emin olmak çok önemlidir. Günümüzde piyasada bulunan birçok yağ, alınması güvenli olmayan sentetiklerle seyreltilir veya harmanlanır.

 

Genel olarak, dahili olarak bir defada yalnızca iki damla ve günde en fazla iki ila üç defa olmak üzere çok az miktarda uçucu yağ kullanmalısınız. Ağız veya boğaz tahrişi yaşarsanız, yağı yutmadan önce sıvı veya şekersiz çiğ elma püresi gibi yiyeceklerle seyreltin. Ayrıca yağları boş mide ile almaktan ziyade, yemeklerle birlikte almak en iyisidir.

 

Diğer dahili uygulama seçenekleri arasında kapsüller, en sevdiğiniz içeceğe bir veya iki damla eklenmesi, çay yapımı ve uçucu yağlarla yemek pişirme sayılabilir. Tüm bu senaryolarda, sadece bir veya iki damla kullanılmalıdır.

 

Topikal Kullanım

 

Uçucu yağlar ile bulantıları gidermek için topikal olarak mide bölgenize, boynunuzun arkasına veya ayak tabanlarınıza uygun miktarda uygulayabilirsiniz. Bir iki damla yağ işinize görecektir, yağlar cilde temas ettiğinde hızla nüfuz eder.

 

Esansiyel yağlar çok güçlü olduğu için, onları tatlı bademyağı, zeytinyağı, jojoba, avokado veya hindistancevizi yağı gibi taşıyıcı (baz) yağlar ile harmanlayarak seyreltmek iyi bir fikirdir. Lavanta veya nane gibi yağlardan birkaç damlayı soğuk komprese ekleyebilir ve mide bulantısını hafifletmek için başınızın üzerine veya boynunuzun arkasına yerleştirebilirsiniz.

 


 

Olası Yan Etkiler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

 

Hamileyseniz veya emziriyorsanız, uçucu yağları kullanmadan önce doktorunuza danışın. Kemoterapideki bulantı için uçucu yağlar kullanmak istiyorsanız, önce sağlık uzmanınıza danışmalısınız.

 

Devam eden sağlık durumunuz varsa veya ilaç kullanıyorsanız, uçucu yağları kullanırken her zaman doktorunuza danışın. Hem reçeteli hem de reçetesiz satılan birçok ilaç uçucu yağlarla etkileşime girebilir. Asla harici veya dahili olarak alerjik olduğunuz bir esans yağı kullanmayın.

 

Herhangi bir uçucu yağı dahili olarak kullanmadan önce, hem iç kullanım için güvenli olduğundan hem de güvenlik ve etkinlik nedeniyle yüzde 100 saf, terapötik sınıf ve sertifikalı organik olduğundan emin olmak hayati öneme sahiptir.

 

Bazen, esansiyel yağlar aşırı kullanıldığında veya yanlış kullanıldığında mide bulantısına neden olur, bu nedenle doğru kullanılması önemlidir.

 

Mide bulantısı ve kusmaya göğüs ağrısı, bulanık görme, şiddetli karın ağrısı veya kramp, kusma, yüksek ateş ve sert boyun, kusmadaki dışkı kokusu veya rektal kanama gibi semptomların eşlik etmesi durumunda acil tıbbi yardım alın. Ayrıca, bir aydan fazla bir süredir mide bulantısı ve kusma yaşıyorsanız veya bulantı ve kusma ile birlikte açıklanamayan bir kilo kaybı fark ettiyseniz doktorunuzu görmelisiniz.

 


 

Toparlamak Gerekirse:

 

Bulantı, çeşitli nedenlerden dolayı ortaya çıkabilecek çok yaygın ve istenmeyen bir sağlık durumudur.

 

Mide bulantısına iyi gelen esansiyel yağ hangisidir? Zencefil, nane, lavanta, limon, papatya ve rezene dahil olmak üzere aslında esansiyel yağ kullanılabilir.

 

Limon kesinlikle hamilelikte sabah bulantısı olarak bilinen durumda kullanabileceğiniz en önemli yağlardan biridir.

 

Mide bulantısı için nane yağı nasıl kullanılır? Nane yağının ve diğer mide bulantısına iyi gelen uçucu yağları, bunları aromaterapide, topikal olarak veya ağız yoluyla kullanabilirsiniz.

 

Mide bulantı için sadece yüzde 100 saf, terapötik dereceli ve sertifikalı organik yağları kullanın.

 

Hamileyseniz, emziriyorsanız, kemoterapi görüyorsanız veya başka bir tıbbi durumunuz varsa veya şu anda herhangi bir reçeteli veya reçetesiz ilaç kullanıyorsanız, bulantı için uçucu yağları kullanmadan önce doktorunuza danışın.