Zeytinyağı gibi taşıyıcı yağlar, tohum, çekirdek ve meyveler gibi bitkilerin yağlı kısımlarından soğuk preslenirken, uçucu yağlar, çiçek ve yapraklar gibi bitkilerin yağlı olmayan aromatik kısımlarından çıkarılır. Gerçekte, bitkilerden uçucu yağların çıkarılması o kadar verimli değildir ve uçucu yağ verimleri ortalama olarak % 1 civarındadır.

 

Peki bu neden önemlidir? Uçucu yağların verimi oldukça ticari bir konudur. Bu oranları bilerek, aromatik yağ ticareti yapanlar gelirlerini ve karlarını tahmin edebilirler. Ama bizim gibi aromaterapi meraklıları için sadece bir şey ifade eder: bu büyülü bileşikleri bitkilerden çıkarmak tam anlamıyla yoğun bir emek ve sevgi gerektirir!

 

Örnek olarak Damask Rose, Rosa x Damascena’yı ele alalım. Bu melez gül türü uçucu ve sabit yağı ayrıca gül suyu için hasat edilir. Damask ismi, çiçeğin orijini olan Suriye Şam’dan gelir. Gül yağı üretiminde bugün Türkiye ve Bulgaristan başı çeker.

 

Bu özel çiçeğin uçucu yağ verimi % 0.025’tir. Başka bir deyişle, ortalama olarak, 10 kg’lık gül yaprağından 2,5 ml yağ elde edebilirsiniz. Bu yüzden bu son derece pahalı bir yağdır ve yaklaşık 150-200 USD ile sadece 10 ml gül yağı satın alabilirsiniz!

 

Aromatik Bitkiler Uçucu Yağ Verimleri / Oranları Tablosu

 

Bitki Botanik İsim Yağın Kaynağı Yöntem % Verim
ADAÇAYI SALVIA OFFICINALIS YAPRAKLAR BD 2,5
AKASYA ÇİÇEĞİ ACACIA FARNESIANA ÇİÇEKLER SE 1,9
ANASON PIMPINELLA ANISUM TOHUM BD 1.5 – 4.0
ANGELICA ANGELICA ARCHANGELICA RİZOM BD 0.3 – 1.0
ANGELICA ANGELICA ARCHANGELICA TOHUM BD 0.6 – 1.5
ARDIÇ MEYVESİ JUNIPERUS COMMUNIS FERMENTE YEMİŞ BD 1,5
ARDIÇ YAPRAKLARI JUNIPERUS Sp. İĞNE YAPRAKLARI BD 1.0 – 2.5
ARNİKA ARNICA MONTANA ÇİÇEKLER BD 1,0
BENZOIN STYRAX BENZOIN REÇİNE SE ?
BERGAMOT CITRUS BERGAMIA GENÇ MEYVE SS/SE 3.0 – 5.0
BEYAZBİBER PIPER NIGRUM TOZ TOHUMLARI BD 1,5
BİBERİYE ROSMARINUS OFFICINALIS ÇİÇEKLİ ÜST KISIMLAR BD 2,0
CAJEPUT YAĞI MELALEUCA CAJEPUTI YAPRAKLAR BD ?
ÇAM FİDANI PINUS Species REÇİNE BD/SD 15.0 – 35.0
ÇAM İĞNELERİ PINUS Species İĞNELER BD 0.5 – 3.0
CASSİA BARK CINNAMOMUM CASSIA YAPRAK VE BARK BD 1,5
ÇAY AĞACI MELALEUCA ALTERNIFOLIA YAPRAKLAR BD ?
CİVANPERÇEMİ ACHILLEA MILLEFOLIUM YAPRAKLAR VE ÜSTLER BD 0,15
ÇÖRDÜK HYSSOPUS Off. YAPRAKLAR VE ÜSTLER BD 1,0
DEFNE YAPRAĞI LAURUS NOBILIS YAPRAKLAR BD 3,0
DEREOTU ANETHUM GRAVEOLENS TOHUM BD/SD 2.5 – 4.0
DEREOTU YAPRAK ANETHUM GRAVEOLENS GENÇ BİTKİLER BD/SD 0.3 – 1.5
FESLEĞEN OCIMUM BASILICUM YAPRAKLAR VE ÜSTLER BD 0.5 – 1.5
GÜL ROSA X DAMASCENA ÇİÇEKLER BD/SD
/SE
0.02-0.03
GÜNLÜK FRANKINCENSE BOSWELLIA CARTERI REÇİNE BD ?
HARDAL, SİYAH BRASSICA NIGRA TOHUMLAR BD/SD 1,5
ITIR PELARGONIUM GRAVEOLENS YAPRAKLAR BD 0.3 – 2.0
KAFUR AĞACI CINNAMOMUM CAMPHORA YAPRAKLAR BD 2,0
KAHVE COFFEA Sp. KAVRULMUŞ ÇEKİRDEK SD 0,12
KAKULE ELETTARIA CARDAMOMUM TOHUMLAR BD 8
KARABİBER PIPER NIGRUM KARABİBER BD/SE 2,5
KARANFİL SYZGIUM AROMATICUM ÇİÇEK TOMURCUKLARI SD 14 – 21
KEDİOTU VALERIANA OFFICINALIS RİZOM BD 1,0
KEKİK ORIGANUM VULGARE ÇİÇEKLER BD 1,2
KEKİK THYMUS VULGARIS YAPRAKLAR BD 2,5
KİMYON CARUM CARVI TOHUMLAR & MEYVE BD 3.2 – 7.4
KİŞNİŞ CORIANDRUM SATIVUM TOHUMLAR BD 1,0
LAVANTA LAVANDULA ANGUSTIFOLIA ÇİÇEK BD 0.5 – 1.0
LİMON KABUĞU CITRUS LIMON MEYVE KABUĞU SS/BD 2,0
LİMON OTU CYMBOPOGON CITRATUS YAPRAKLAR BD 1,0
MANDALİNA CITRUS RETICULATA MEYVE KABUĞU SS/BD 0,5
MAYDANOZ PETROSELENIUM SATIVUM YAPRAKLAR VEYA TOHUMLAR BD 0,5
MERCANKÖŞK ORIGANUM MAJORANA YAPRAKLAR BD 0,9
MİSK ADAÇAYI SALVIA SCLARIA YAPRAKLAR VE ÜSTLER BD ?
MİSKET LİMONU CITRUS AURANTIFOLIA MEYVE KABUĞU SS/BD ?
OĞUL OTU MELISSA Off. YAPRAKLAR & ÜST KISIMLARI BD 0.015
OKALİPTÜS EUCALYPTUS GLOBULUS TÜM BÖLÜMLER BD 1.0 – 7.0
PAÇULİ POGOSTEMOM CABLIN YAPRAKLAR BD 2.0 – 4.0
PAPATYA, ALMAN MATRICARIA RECUTIA ÇİÇEKLER BD 0.3 – 1.0
PAPATYA, ROMAN

CHAMAEMELUM NOBILIS

ÇİÇEKLER BD 0.3 – 1.0
PORTAKAL KABUĞU CITRUS Species MEYVE KABUĞU SS/BD 1.5 – 5.0
REZENE FOENICULUM VULGARE TOHUM BD 4.0 – 6.0
SANDAL AĞACI SANTALUM ALBUM KÖK BD 4,5
SARIMSAK ALLIUM SATIVUM DİŞ BD 0,1
SEDİR AĞACI JUNIPERUS VIRGINIANA ODUN TALAŞI BD 4,5
SIĞLA LIQUIDAMBAR ORIENTALIS HAM REÇİNE BD/SE ?
SOLUCAN OTU TANACETUM VULGARE YAPRAKLAR VE ÜSTLER BD 0,7
TARÇIN CINNAMOMUM ZEYLANICUM İÇ KABUK BD 0,1
TARHUN ARTEMISIA DRACUNCULUS YAPRAKLAR VE ÜSTLER BD 0.08 – 1.5
TIBBİ NANE MENTHA PIPERITA YAPRAKLAR VE ÜSTLER BD 1.0 – 2.5
TURUNÇ CITRUS AURANTIUM YAPRAKLAR BD 0,5
TURUNÇ ÇİÇEĞİ – NEROLİ CITRUS AURANTIUM ÇİÇEĞİ SE/BD 0,1
VANİLYA VANILLA FRAGRANS ÇEKİRDEK SE 0.5 – 3.0
VETIVER VETIVERIA ZIZANIOIDES KÖK BD 0,9
YENİBAHAR PIMENTA DIOCA TOHUM BD 4,5
YILDIZ ANASON ILLICIUM VERUM TOHUMLAR BD 3,0
YLANG YLANG CANANGA ODORATA ÇİÇEKLER BD 2,0
ZENCEFİL ZINGIBER OFFICINALIS RİZOM BD 3,0
ZERDEÇAL CURCUMA LONGA KÖK TOZU BD 5,0

 

BD = BUHAR DISTİLASYONU
SE = SOLVENT ÇIKARMA
SD = SU DİSTİLASYONU
SS = SOĞUK SIKIM

 

Aromaterapist veya tüketici, bu tabloya baktığınızda umarım işin ciddiyetini anlayıp yağlarınıza daha fazla saygı duyacaksınız. Uçucu yağlar inanılmaz derecede hassas ve değerli ürünlerdir ve oldukça çabuk da bozulabilirler. Bu yüzden lütfen uçucu yağları satın alırken, kullanırken ve saklarken daha fazla dikkat edin.